واژهنامه حسابداری
تعریف کوتاه و روشن اصطلاحات حسابداری، مالیات و حقوق و دستمزد، هر کدام با توضیح، مثال عددی و پیوند به واژههای مرتبط.
ا
- استهلاکDepreciation
استهلاک تخصیص بهای یک دارایی ثابت، مثل ماشینآلات، وسیلهی نقلیه یا ساختمان، به دورههایی است که از آن استفاده میشود.
- اعتبار مالیاتیInput tax credit
اعتبار مالیاتی مالیات بر ارزش افزودهای است که یک مؤدی بابت خرید کالاها و خدمات مورد نیاز فعالیت اقتصادی خود پرداخته و طبق مادهی ۸ قانون مالیات بر…
- اولین صادره از اولین وارده (FIFO)First in, first out (FIFO)
اولین صادره از اولین وارده روشی برای ارزیابی موجودی است که فرض میکند کالاهایی که زودتر خریده یا تولید شدهاند، زودتر فروخته میشوند؛ پس موجودی…
ب
- بهای تمامشدهی کالای فروشرفتهCost of goods sold (COGS)
بهای تمامشدهی کالای فروشرفته، بهای کالایی است که در یک دوره فروخته شده و در صورت سود و زیان از فروش کم میشود تا سود ناخالص به دست بیاید.
ت
- تراز آزمایشیTrial balance
تراز آزمایشی فهرست همهی حسابهای دفتر کل با جمع گردش بدهکار، جمع گردش بستانکار و ماندهی هر حساب در یک تاریخ مشخص است.
- ترازنامهBalance sheet
ترازنامه صورتی مالی است که وضعیت یک کسبوکار را در یک تاریخ مشخص نشان میدهد: داراییهایی که در اختیار دارد، بدهیهایی که به دیگران دارد و حقوق…
چ
- چک صیادیSayad cheque
چک صیادی چکی است که دستهچک آن از سامانهی یکپارچهی صدور الکترونیکی دستهچک (صیاد) بانک مرکزی صادر شده است.
ح
- حساب تفصیلیDetail account
حساب تفصیلی ریزترین سطح کدینگ حسابهاست که معمولاً اشخاص، پروژهها یا واحدها را نگه میدارد و کنار یک حساب معین ثبت میشود.
- حسابداری تعهدیAccrual accounting
حسابداری تعهدی روشی است که درآمد را وقتی کسب شده و هزینه را وقتی تحقق یافته ثبت میکند، نه وقتی پول دریافت یا پرداخت شده است.
- حق سنواتSeverance pay
حق سنوات یا مزایای پایان کار، مبلغی است که کارفرما در پایان همکاری به کارگر میپردازد.
د
- دفتر روزنامهGeneral journal
دفتر روزنامه دفتری است که همهی رویدادهای مالی یک کسبوکار را به ترتیب تاریخ وقوع، با حسابهای بدهکار و بستانکار و مبلغ هر کدام، ثبت میکند.
- دفتر کلGeneral ledger
دفتر کل دفتری است که همهی ثبتهای حسابداری را به تفکیک حساب جمع میکند.
- دفتر معینSubsidiary ledger
دفتر معین دفتری است که جزئیات یک حساب کل را به تفکیک حسابهای زیرمجموعهاش نگه میدارد؛ مثلاً حساب کل «موجودی نقد و بانک» در دفتر معین به بانکها و…
س
- سند حسابداریAccounting voucher
سند حسابداری برگهای است که یک رویداد مالی را به زبان بدهکار و بستانکار ثبت میکند: تاریخ، شرح رویداد، حسابهای درگیر و مبلغ هر طرف.
- سیستم دائمی و ادواری موجودیPerpetual vs periodic inventory
سیستم دائمی و ادواری دو روش ثبت موجودی کالا هستند. در سیستم دائمی، هر ورود و خروج کالا همان لحظه در حساب موجودی و بهای تمامشده ثبت میشود.
ش
- شناسه یکتای حافظه مالیاتیTax memory unique ID
شناسهی یکتای حافظهی مالیاتی، شمارهای است که سازمان امور مالیاتی به هر حافظهی مالیاتی میدهد.
ص
- صورت جریان وجوه نقدCash flow statement
صورت جریان وجوه نقد صورتی مالی است که نشان میدهد وجه نقد یک کسبوکار در یک دوره از کجا آمده و کجا رفته است.
- صورت سود و زیانIncome statement
صورت سود و زیان صورتی مالی است که عملکرد یک کسبوکار را در یک دوره نشان میدهد: درآمدهای دوره، بهای تمامشدهی کالا یا خدمات فروختهشده، هزینههای…
- صورتحساب الکترونیکیElectronic invoice
صورتحساب الکترونیکی، طبق قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، صورتحسابی است با شمارهی منحصربهفرد مالیاتی که اطلاعاتش در حافظهی مالیاتی…
ع
- عیدی و پاداش سالانهAnnual bonus (Eidi)
عیدی و پاداش سالانه مبلغی است که طبق قانون مصوب ۱۳۷۰، کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار باید به هر کارگر، به نسبت یک سال کار، معادل شصت روز…
ل
- لیست بیمهSocial security wage list
لیست بیمه یا صورت مزد، فهرست ماهانهای است که کارفرما از بیمهشدگان، روزهای کار و مزد مشمول بیمهی آنها به سازمان تأمین اجتماعی میفرستد.
م
- مالیات بر ارزش افزودهValue added tax (VAT)
مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی بر مصرف است که در هر مرحله از زنجیرهی تولید و عرضه وصول میشود: فروشنده مالیات را از خریدار میگیرد و مالیاتی را که…
- مرکز هزینهCost center
مرکز هزینه بخشی از کسبوکار است که هزینهها و گاهی درآمدهایش جداگانه ثبت و گزارش میشود، مثل یک شعبه، واحد تولید، دپارتمان فروش یا پروژه.
- مغایرتگیری بانکیBank reconciliation
مغایرتگیری بانکی مقایسهی ماندهی حساب بانک در دفاتر با ماندهی صورتحساب بانک در یک تاریخ و توضیح تکتک اختلافهاست.
- میانگین موزونWeighted average cost
میانگین موزون روشی برای ارزیابی موجودی است که بهای متوسط همهی واحدهای موجود را به هر واحد فروخته یا باقیمانده نسبت میدهد.