مغایرت‌گیری بانکی چیست؟

مانده‌ی بانک در دفاتر و در صورت‌حساب بانک تقریباً هیچ‌وقت در یک روز برابر نیستند، چون رویدادها در دو جا با تأخیر ثبت می‌شوند. چکی که امروز به بانک سپرده‌اید، در دفاتر شما ثبت شده اما هنوز در صورت‌حساب نیامده؛ کارمزدی که بانک امروز کسر کرده، در صورت‌حساب هست اما هنوز در دفاتر شما نیست. مغایرت‌گیری این فاصله‌ها را فهرست و توضیح می‌دهد.

روش کار ساده است: از مانده‌ی صورت‌حساب بانک شروع کنید، واریزهای در راه را اضافه و چک‌های پرداختی وصول‌نشده را کم کنید؛ از مانده‌ی دفاتر هم شروع کنید و کارمزدها و سودهای بانکی ثبت‌نشده را اعمال کنید. دو عدد نهایی باید برابر شوند. هر اختلافی که با این اقلام توضیح داده نشود، خطا یا رویدادی است که باید پیگیری شود.

اقلامی که از طرف بانک آمده‌اند و در دفاتر نیستند، مثل کارمزد، سود سپرده یا واریز مستقیم مشتری، با سند در دفاتر ثبت می‌شوند. اقلامی که فقط مسئله‌ی زمان‌اند، مثل چک‌های در جریان، سندی لازم ندارند و در مغایرت‌گیری ماه بعد خودبه‌خود برطرف می‌شوند؛ اگر ماه‌ها باقی ماندند، نشانه‌ی مشکل‌اند.

مغایرت‌گیری ماهانه یکی از مؤثرترین کنترل‌های داخلی است. بسیاری از خطاهای ثبت، برداشت‌های غیرمجاز و چک‌های برگشتی ثبت‌نشده، در همین مقایسه پیدا می‌شوند. نگهداری حساب «اسناد در جریان وصول» جدا از حساب بانک، این کار را برای کسب‌وکارهایی که چک زیاد دریافت می‌کنند بسیار ساده‌تر می‌کند.