استهلاک چیست؟
Depreciation
استهلاک تخصیص بهای یک دارایی ثابت، مثل ماشین‌آلات، وسیله‌ی نقلیه یا ساختمان، به دوره‌هایی است که از آن استفاده می‌شود. به‌جای آنکه کل بهای دارایی در سال خرید هزینه شود، هر سال سهمی از آن به هزینه می‌رود و در ترازنامه، ارزش دفتری دارایی به همان اندازه کم می‌شود.
منطق استهلاک همان منطق حسابداری تعهدی است. ماشینی که ده سال کار می‌کند، به درآمد هر ده سال کمک می‌کند؛ اگر کل بهای آن در سال خرید هزینه شود، آن سال زیان‌ده و نه سال بعد بیش از واقع سودآور نشان داده می‌شوند. استهلاک این بها را میان همه‌ی سال‌های استفاده پخش می‌کند.
دو روش رایج، خط مستقیم و نزولی‌اند. در خط مستقیم، هر سال مبلغ یکسانی مستهلک می‌شود: بهای دارایی منهای ارزش اسقاط، تقسیم بر عمر مفید. در روش نزولی، سال‌های اول سهم بیشتری دارند، که برای دارایی‌هایی مناسب است که در سال‌های اول کارایی بیشتری دارند یا ارزششان سریع‌تر افت می‌کند.
در دفاتر، استهلاک با یک ثبت اصلاحی پایان دوره ثبت می‌شود: هزینه‌ی استهلاک بدهکار و استهلاک انباشته بستانکار. استهلاک انباشته حسابی کاهنده است که در ترازنامه از بهای دارایی کم می‌شود؛ بهای اولیه دست‌نخورده باقی می‌ماند تا همیشه معلوم باشد دارایی به چه قیمتی خریده شده و چقدر از آن مستهلک شده است.
طبق ماده‌ی ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه‌ی استهلاک دارایی‌های استهلاک‌پذیر جزو هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است، اما جدول‌های استهلاک و نحوه‌ی اجرای آن را سازمان امور مالیاتی تهیه می‌کند. پس استهلاک مالیاتی ممکن است با استهلاکی که در دفاتر ثبت کرده‌اید یکسان نباشد؛ پیش از تنظیم اظهارنامه، این دو را تطبیق دهید.
دستگاهی به بهای ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال با عمر مفید ۵ سال و ارزش اسقاط ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال خریده شده است. با روش خط مستقیم، استهلاک سالانه (۶۰۰ − ۱۰۰) ÷ ۵ = ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است؛ پس از دو سال، ارزش دفتری دستگاه ۶۰۰ − ۲۰۰ = ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است.
راهنمای کامل: چرخه حسابداری: از سند تا صورت‌های مالی
واژه‌های مرتبط
آخرین به‌روزرسانی: ، نوشته‌ی تحریریه تلفیق