پرش به محتوای اصلی

صورت سود و زیان چیست؟

Income statement

صورت سود و زیان صورتی مالی است که عملکرد یک کسب‌وکار را در یک دوره نشان می‌دهد: درآمدهای دوره، بهای تمام‌شده‌ی کالا یا خدمات فروخته‌شده، هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی، و نتیجه‌ی نهایی که سود یا زیان دوره است. برخلاف ترازنامه که یک لحظه را نشان می‌دهد، این صورت یک دوره‌ی زمانی را خلاصه می‌کند.

ساختار صورت سود و زیان پله‌پله است و هر پله یک پرسش را پاسخ می‌دهد. فروش منهای بهای تمام‌شده‌ی فروش، سود ناخالص را می‌دهد و نشان می‌دهد خود محصول یا خدمت چقدر سودآور است. سود ناخالص منهای هزینه‌های اداری، فروش و عمومی، سود عملیاتی را می‌دهد. پس از درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی و مالیات، سود خالص به دست می‌آید.

صورت سود و زیان از حساب‌های موقت، یعنی درآمدها و هزینه‌ها، ساخته می‌شود و بر مبنای تعهدی تهیه می‌شود: فروش نسیه‌ای که پولش هنوز نرسیده، درآمد همین دوره است و حقوقی که هنوز پرداخت نشده، هزینه‌ی همین دوره. به همین دلیل سود دوره با تغییر موجودی بانک برابر نیست.

سود ناخالص به روش ارزیابی موجودی حساس است. در دوره‌ی افزایش قیمت‌ها، روش اولین صادره از اولین وارده سود ناخالص بیشتری نسبت به میانگین موزون نشان می‌دهد، چون کالای ارزان‌تر قدیمی را به فروش می‌برد. هزینه‌ی ظرفیت بلااستفاده‌ی تولید هم طبق استاندارد حسابداری ۸ پس از سود ناخالص و به‌عنوان هزینه‌ی دوره می‌آید.

در پایان سال، همه‌ی حساب‌های صورت سود و زیان با سند بستن صفر می‌شوند و سود یا زیان سال به سود انباشته در ترازنامه منتقل می‌شود. این کار باعث می‌شود صورت سود و زیان سال بعد از صفر شروع شود و هر سال فقط نتیجه‌ی همان سال را نشان دهد.

صورت سود و زیان فروردین یک فروشگاه (به میلیون ریال): فروش ۲۵۰، بهای تمام‌شده‌ی فروش ۱۵۰، سود ناخالص ۱۰۰؛ هزینه‌ی اجاره ۴۰ و هزینه‌ی حقوق ۵۰؛ سود خالص ۱۰. موجودی بانک در همین ماه ۶۰ افزایش یافته، که نشان می‌دهد سود و جریان نقد دو عدد متفاوت‌اند.

راهنمای کامل: چرخه حسابداری: از سند تا صورت‌های مالی

آخرین به‌روزرسانی: ، نوشته‌ی تحریریه تلفیق