محاسبه حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ با مثال عددی

حداقل مزد روزانه‌ی همه‌ی کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۴۰۵، ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال است و حداقل حقوق ماهانه، برای ۳۰ روز، ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال. این رقم را شورای عالی کار تعیین و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ابلاغ کرده است. حقوق ماهانه اما فقط مزد نیست: کمک‌هزینه‌ی اقلام مصرفی خانوار (بن) ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و کمک‌هزینه‌ی مسکن ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به آن اضافه می‌شود، پس حقوق ناخالص یک کارگر مجرد حداقل‌بگیر ۲۱۸٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال است. حق تأهل، حق اولاد و پایه‌ی سنوات هم در صورت داشتن شرایط اضافه می‌شوند.

این راهنما محاسبه‌ی حقوق را از ابتدا تا پایان پیش می‌برد: اجزای حقوق، ارقام رسمی ۱۴۰۵، افزایش حقوق کارگرانی که بیش از حداقل می‌گیرند، کسر بیمه، قاعده‌ی مالیات حقوق، اضافه‌کار و شب‌کاری، یک فیش حقوقی کامل و ثبت حسابداری آن. همه‌ی ارقام از جدول و بخشنامه‌ی رسمی وزارت کار و متن قوانین گرفته شده است.

حقوق و دستمزد از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟

قانون کار سه مفهوم را از هم جدا می‌کند و محاسبه‌ی درست به همین تفکیک بستگی دارد. حق‌السعی (ماده‌ی ۳۴) همه‌ی دریافت‌های قانونی کارگر به اعتبار قرارداد کار است: مزد، کمک عائله‌مندی، هزینه‌ی مسکن، خواربار، ایاب و ذهاب، پاداش و نظایر آن. مزد (ماده‌ی ۳۵) وجوه نقدی یا غیرنقدی است که در مقابل انجام کار پرداخت می‌شود. مزد ثابت (ماده‌ی ۳۶) مجموع مزد شغل و مزایای ثابتی است که به تبع شغل پرداخت می‌شود، مثل سختی کار یا فوق‌العاده‌ی سرپرستی؛ و در کارگاه‌هایی که طرح طبقه‌بندی مشاغل دارند، مزد گروه و پایه «مزد مبنا» است.

این تفکیک مهم است، چون هر محاسبه روی مبنای خودش انجام می‌شود: افزایش سالانه روی مزد ثابت یا مبنا، اضافه‌کار روی مزد ساعتی عادی، عیدی روی آخرین مزد، و بیمه روی دریافت‌های مستمر. اشتباه در انتخاب مبنا، رایج‌ترین دلیل اختلاف فیش حقوقی با قانون است.

حداقل حقوق و مزایای سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارقام ۱۴۰۵ را این‌طور اعلام کرده است:

پایه‌ی سنوات را طبق بخشنامه‌ی ۱۴۰۵ همه‌ی کارگرانی می‌گیرند که یک سال سابقه در همان کارگاه دارند یا یک سال از آخرین پایه‌شان گذشته است، چه حق سنوات یا مزایای پایان کارشان تسویه شده باشد چه نه. ۱۶۶٬۶۶۷ ریال در روز، در یک ماه ۳۰ روزه ۵٬۰۰۰٬۰۱۰ ریال می‌شود.

حقوق کارگرانی که بیش از حداقل می‌گیرند چقدر افزایش می‌یابد؟

طبق بخشنامه‌ی ۱۴۰۵، «سایر سطوح مزدی» از ابتدای سال به میزان ۴۵ درصد مزد ثابت یا مزد مبنا به‌علاوه‌ی روزانه ۵۱۹٬۵۴۹ ریال نسبت به آخرین مزد ۱۴۰۴ افزایش می‌یابد، و مزد ثابت هیچ کارگری نباید از حداقل مزد روزانه کمتر شود.

بیمه‌ی تأمین اجتماعی چقدر از حقوق کم می‌شود؟

طبق ماده‌ی ۲۸ قانون تأمین اجتماعی، حق بیمه ۳۰ درصد مزد است: ۷ درصد سهم بیمه‌شده، ۲۰ درصد سهم کارفرما و ۳ درصد سهم دولت. کارفرما جداگانه ۳ درصد هم حق بیمه‌ی بیکاری می‌پردازد که طبق ماده‌ی ۵ قانون بیمه بیکاری «کلاً توسط کارفرما» تأمین می‌شود. پس از فیش حقوقی کارگر فقط ۷ درصد کسر می‌شود و هزینه‌ی بیمه‌ی کارفرما ۲۳ درصد است.

طبق ماده‌ی ۳۶، کارفرما مسئول کسر سهم کارگر و پرداخت آن همراه سهم خود است؛ اگر کسر نکند، شخصاً مسئول پرداخت است. طبق ماده‌ی ۳۹، حق بیمه‌ی هر ماه باید حداکثر تا آخرین روز ماه بعد همراه صورت مزد (لیست بیمه) به سازمان پرداخت شود.

مبنای بیمه طبق بند ۵ ماده‌ی ۲ قانون، «هر گونه وجوه و مزایای نقدی یا غیر نقدی مستمر» است که در مقابل کار داده می‌شود. اینکه کدام کمک‌هزینه مستمر محسوب شود و سقف دستمزد مشمول بیمه در هر سال چقدر باشد، در بخشنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی تعیین می‌شود؛ پیش از بستن لیست بیمه، بخشنامه‌ی سال جاری را ببینید. جزئیات مهلت‌ها، خسارت دیرکرد و بازرسی را در راهنمای بیمه‌ی تأمین اجتماعی کارکنان آورده‌ایم.

مالیات حقوق در سال ۱۴۰۵ چگونه محاسبه می‌شود؟

قاعده‌ی مالیات حقوق در دو ماده‌ی قانون مالیات‌های مستقیم آمده است. طبق ماده‌ی ۸۴، مبلغ معافیت سالانه‌ی درآمد حقوق «هر ساله در قانون بودجه سنواتی مشخص می‌شود». طبق ماده‌ی ۸۵، درآمد حقوق مازاد بر این معافیت تا هفت برابر آن مشمول نرخ ۱۰ درصد و نسبت به مازاد، ۲۰ درصد است، مگر آنکه قانون بودجه‌ی همان سال ترتیب دیگری تعیین کرده باشد.

پس فرمول ماهانه این است: (حقوق مشمول مالیات ماه − یک‌دوازدهم معافیت سالانه) × نرخ طبقه. مبلغ معافیت و طبقه‌های سال ۱۴۰۵ را قانون بودجه‌ی ۱۴۰۵ تعیین کرده است؛ آن را از اطلاعیه‌ی سازمان امور مالیاتی بگیرید و در محاسبه به کار ببرید. کارفرما مالیات را هنگام پرداخت حقوق کسر و به حساب سازمان واریز می‌کند.

فیش حقوقی نمونه در سال ۱۴۰۵ چگونه است؟

اضافه‌کار، شب‌کاری و جمعه‌کاری چگونه حساب می‌شوند؟

طبق ماده‌ی ۵۱ قانون کار، ساعت کار روزانه نباید از ۸ ساعت و مجموع هفته از ۴۴ ساعت تجاوز کند. سه نوع کار بیش از این، مزد بیشتری دارند:

در کارخانه‌هایی که شیفت شب دارند، نرم‌افزار حسابداری تولیدی باید ساعت‌های شب، اضافه‌کار و جمعه را جدا ثبت کند تا هر کدام با ضریب خودش حساب شود.

حقوق و دستمزد در دفاتر چگونه ثبت می‌شود؟

از دید حسابداری، کل حقوق ناخالص هزینه‌ی کارفرماست، کسورات بدهی به سازمان‌ها و خالص پرداختی به کارکنان است. سهم بیمه‌ی کارفرما هزینه‌ای جداگانه است. با ارقام فیش نمونه، اسناد حسابداری ماه این‌طور ثبت می‌شوند:

حساب بیمه‌ی پرداختنی پس از پرداخت ماه بعد باید در دفتر کل صفر شود؛ مانده‌ی آن نشان می‌دهد لیستی پرداخت نشده یا مبلغی اشتباه ثبت شده است. عیدی و سنوات را هم بهتر است ماهانه ذخیره کنید، نه یکجا در اسفند؛ محاسبه و ذخیره‌گیری آن‌ها را در راهنمای عیدی، سنوات و مرخصی آورده‌ایم.

در ماژول حقوق و دستمزد تلفیق، ثبت فیش حقوق سند حسابداری آن را خودکار می‌سازد: حقوق ناخالص به هزینه‌ی حقوق، به تفکیک واحد سازمانی کارمند؛ مالیات و سایر کسورات به حساب بدهی حقوق؛ و خالص به حساب بانکی پرداخت. سهم بیمه‌ی کارفرما جزو این سند نیست و جداگانه ثبت می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار

حداقل حقوق کارگر در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

حداقل مزد روزانه ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال و حداقل حقوق ماهانه برای ۳۰ روز ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال است. با بن ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ و مسکن ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، دریافتی ناخالص یک کارگر مجرد حداقل‌بگیر ۲۱۸٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال می‌شود؛ حق تأهل، حق اولاد و پایه‌ی سنوات در صورت داشتن شرایط اضافه می‌شوند.

حق اولاد ۱۴۰۵ برای هر فرزند چقدر است؟

طبق ماده‌ی ۸۶ قانون تأمین اجتماعی، کمک عائله‌مندی سه برابر حداقل مزد روزانه برای هر فرزند در هر ماه است؛ در ۱۴۰۵ یعنی ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ ریال، همان رقمی که وزارت کار در جدول ۱۴۰۵ اعلام کرده است. شرایط برخورداری در همان ماده و مقررات بعدی آمده است.

سهم بیمه‌ی کارگر و کارفرما چند درصد است؟

از حقوق کارگر ۷ درصد کسر می‌شود. کارفرما ۲۰ درصد سهم خود و ۳ درصد بیمه‌ی بیکاری می‌پردازد، یعنی ۲۳ درصد، و دولت ۳ درصد. مهلت پرداخت حق بیمه‌ی هر ماه، آخرین روز ماه بعد است.

حقوق کسی که بیش از حداقل می‌گیرد در ۱۴۰۵ چقدر زیاد می‌شود؟

۴۵ درصد مزد ثابت یا مزد مبنا به‌علاوه‌ی روزانه ۵۱۹٬۵۴۹ ریال، نسبت به آخرین مزد ۱۴۰۴. برای مزد روزانه‌ی ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی، مزد جدید ۱۰٬۶۶۹٬۵۴۹ ریال در روز می‌شود.

اضافه‌کار چقدر است و سقف دارد؟

طبق ماده‌ی ۵۹ قانون کار، اضافه‌کار با موافقت کارگر و با ۴۰ درصد اضافه بر مزد ساعتی عادی مجاز است و نباید از ۴ ساعت در روز بیشتر شود، مگر در موارد استثنایی با توافق دو طرف.