پرش به محتوای اصلی

بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفته چیست؟

Cost of goods sold (COGS)

بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفته، بهای کالایی است که در یک دوره فروخته شده و در صورت سود و زیان از فروش کم می‌شود تا سود ناخالص به دست بیاید. این رقم به روش ارزیابی موجودی بستگی دارد، چون همان روش تعیین می‌کند کدام بها به کالای فروش‌رفته و کدام به موجودی باقی‌مانده تعلق دارد.

فرمول پایه‌ی آن ساده است: موجودی ابتدای دوره به‌علاوه‌ی خرید یا تولید دوره، منهای موجودی پایان دوره. جمع کالای در دسترس دوره میان دو جا تقسیم می‌شود: بخشی که فروخته شده و به صورت سود و زیان می‌رود، و بخشی که مانده و در ترازنامه به‌عنوان موجودی کالا می‌ماند. هر خطا در شمارش یا ارزیابی موجودی پایان دوره، مستقیماً سود را جابه‌جا می‌کند.

طبق استاندارد حسابداری شماره‌ی ۸، بهای موجودی شامل مخارج خرید، مخارج تبدیل و سایر مخارجی است که برای رساندن کالا به مکان و وضعیت فعلی آن انجام شده است؛ پس حمل تا انبار و گمرک جزو بهاست، اما مخارج فروش و سربار اداری نیست. همین بها، وقتی کالا فروخته شد، به بهای تمام‌شده‌ی فروش منتقل می‌شود.

در سیستم دائمی موجودی، بهای تمام‌شده‌ی هر فروش هم‌زمان با خود فروش ثبت می‌شود و سود ناخالص هر لحظه معلوم است. در سیستم ادواری، این رقم فقط در پایان دوره و از روی شمارش موجودی به دست می‌آید. استاندارد ۸ هم می‌خواهد بهای کالای فروش‌رفته در همان دوره‌ای هزینه شود که درآمد آن شناسایی شده است.

در کسب‌وکار خدماتی به‌جای کالای فروش‌رفته از «بهای تمام‌شده‌ی خدمات ارائه‌شده» صحبت می‌شود که عمدتاً از دستمزد کارکنانی ساخته می‌شود که مستقیماً روی خدمت کار کرده‌اند، به‌علاوه‌ی مخارج مستقیم و سهمی از سربار.

فروشگاهی با موجودی ابتدای ماه ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، خرید ماه ۳۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و موجودی شمارش‌شده‌ی پایان ماه ۱۰۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بهای تمام‌شده‌ی فروشی برابر ۱۰۰ + ۳۹۰ − ۱۰۵ = ۳۸۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال دارد. با فروش ۶۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، سود ناخالص ماه ۲۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است.

راهنمای کامل: روش‌های ارزیابی موجودی: FIFO و میانگین موزون با مثال

آخرین به‌روزرسانی: ، نوشته‌ی تحریریه تلفیق